Bà con đã biết cách trồng và chăm sóc su hào để được củ to, chắc, ít nứt, năng suất cao? Bài viết hướng dẫn chi tiết dưới đây của kỹ sư nông nghiệp Bio Việt Nam sẽ tổng hợp toàn bộ quy trình từ làm đất, gieo trồng, bón phân – tưới nước cho tới phòng trừ sâu bệnh và gợi ý phân bón lá phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng.
Đặc điểm sinh trưởng của cây su hào
Cây su hào bà con muốn chăm đúng cách bà con cần hiểu đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây su hào.
- Khí hậu – nhiệt độ: Su hào là cây ưa mát, phát triển tốt ở 15–25°C; nắng nóng kéo dài >28°C dễ làm cây còi, củ nhỏ hoặc bị rỗng ruột, xơ cứng.
- Ánh sáng – ngày dài: Cần ánh sáng đầy đủ để quang hợp mạnh nhưng nên tránh nắng gắt liên tục khi cây còn non.
- Đất – pH: Thích hợp đất tơi xốp, giàu mùn, thoát nước tốt, pH 6,0–6,8; đất quá chua dễ phát sinh bệnh sưng rễ (u sưng).
- Bộ rễ – ẩm độ: Rễ ăn nông, nhạy cảm với úng và hạn; ẩm độ đất ổn định giúp củ hình thành nhanh, ít nứt.
- Giai đoạn sinh trưởng: (1) Cây con – hồi xanh, (2) Sinh dưỡng – phát triển lá, (3) Chuyển hóa – phình củ, (4) Hoàn thiện – tích lũy tinh bột, “siết” nước và dinh dưỡng để củ chắc.
Hướng dẫn trồng cây su hào đúng kỹ thuật
Với cây su hào ưa khí hậu mát mẻ, ẩm trên nền đất tơi xốp để cây dễ dàng ăn sâu vào đất hút chất dinh dưỡng.
Làm đất
Làm đất kỹ giúp rễ ăn sâu, thông thoáng và hạn chế bệnh hại ngay từ gốc.
- Lên luống – thoát nước: Luống cao 20–25 cm, mặt luống rộng 1,0–1,2 m; rãnh 25–30 cm để thoát nước nhanh khi mưa.
- Tơi xốp – hữu cơ: Bón 700–1.000 kg phân chuồng hoai mục/1.000 m² (hoặc 3–5 kg/m²) + 20–30 kg phân hữu cơ vi sinh; trộn đều, phơi ải 7–10 ngày.
- Xử lý chua – mầm bệnh: Rải 30–40kg vôi bột/1.000 m², cày trộn trước trồng 10–15 ngày để nâng pH và diệt mầm bệnh trong đất.
- Phủ mặt: Có thể phủ màng nông nghiệp đen bạc để giữ ẩm, hạn chế cỏ và sâu hại (bọ nhảy, sâu tơ).
Bón phân (lót)
Bón lót cân đối giúp cây “có nền” dinh dưỡng, lá mở nhanh và sớm chuyển sang giai đoạn xuống củ.
- Công thức gợi ý/1.000 m²:
- NPK tổng hợp 16-16-8 hoặc 15-15-15: 25–30 kg
- Lân nung chảy (nếu đất chua hoặc nghèo lân): 20–25 kg
- Kali sunfat (K₂SO₄): 5–7 kg
Trộn đều với lớp đất mặt nơi đặt bầu, tránh để phân tiếp xúc trực tiếp rễ non.
Gieo hạt/ cây con
Chọn giống khỏe và đặt cây đúng mật độ là chìa khóa để củ to và đồng đều.
- Ươm cây: Gieo khay bầu hoặc luống ươm, 3–5 ngày nảy mầm; 18–22 ngày có 3–4 lá thật thì xuất vườn.
- Mật độ – khoảng cách: 25 × 30 cm (trồng dày cho củ vừa) hoặc 30 × 35 cm (trồng thưa cho củ to).
- Kỹ thuật đặt cây: Xé bầu nhẹ, đặt ngang mặt bầu với mặt đất, lấp đất kín rễ, nén vừa tay, tưới đẫm để cây “ăn đất”.
Cách chăm sóc su hào đúng kỹ thuật
Khi su hào đã bén rễ, hồi xanh thì bà con tiến hành chăm sóc. Chủ động khâu: tưới nước, bón phân, phòng trừ sâu bệnh…
Tưới nước
Tưới đúng lúc – đúng lượng giúp đất luôn ẩm mát, rễ thông thoáng, củ phình đều và không bị rỗng.
- Sau trồng 7–10 ngày: Ngày tưới 1 lần (sáng sớm hoặc chiều mát), giữ ẩm liên tục để cây hồi xanh.
- Giai đoạn sinh dưỡng: 2–3 lần/tuần, mỗi lần 10–15 lít/m² tùy thời tiết; tránh tưới mạnh gây sũng gốc.
- Giai đoạn xuống củ: Duy trì ẩm độ ổn định (70–80% sức giữ ẩm của đất); hạn chế thay đổi ẩm đột ngột để tránh nứt củ.
- Trước thu hoạch 5–7 ngày: Giảm tưới để củ “chắc nước”, vỏ cứng, bảo quản tốt.
Bón phân cho su hào
Bón thúc đúng cửa sổ sinh trưởng giúp su hào “đứng dây” nhanh, chuyển hóa xuống củ và tích lũy tinh bột mạnh.
Bón thúc
Đợt thúc đầu và giữa vụ tập trung cho lá – rễ, tạo nền dinh dưỡng để bước vào giai đoạn phình củ.
- Mốc thời gian gợi ý (tính từ sau trồng):
- Đợt 1 (7–10 ngày): 5–7 kg NPK 16-16-8 + 2–3 kg K₂SO₄/1.000 m²; hòa nước tưới hoặc rải xa gốc 8–10 cm, lấp nhẹ.
- Đợt 2 (18–20 ngày): 6–8 kg NPK 16-16-8 + 2–3 kg K₂SO₄/1.000 m²; kết hợp xới phá váng, vun nhẹ.
- Đợt 3 (28–30 ngày): 5–6 kg NPK cân đối + 3–4 kg K₂SO₄/1.000 m²; chuẩn bị chuyển sang nuôi củ.
- Bổ sung vi lượng: Bo, Zn, Cu giúp lá dày – xanh bền, hạn chế rỗng ruột; có thể phối hợp qua đường lá (xem mục “Phân bón lá tốt nhất”).
Bón nuôi củ su hào
Đợt nuôi củ tập trung Kali + dinh dưỡng cân đối để củ phình nhanh, nhiều tinh bột và vỏ mịn chắc.
- Mốc thời gian: Từ 30–35 ngày sau trồng tới trước thu hoạch 10–12 ngày (tùy giống, mùa vụ).
- Công thức gợi ý/1.000 m²: 4–6 kg NPK cân bằng + 4–6 kg K₂SO₄, chia 2–3 lần; mỗi lần rải xa gốc 10–12 cm, lấp nhẹ và tưới ẩm sau bón.
- Canxi – Magiê: Bổ sung Ca/Mg giúp vỏ củ dày, chắc, giảm nứt – thối; có thể dùng qua đất hoặc phun lá (cách nhau 10–14 ngày/lần).
Làm cỏ, xới gốc
Giữ bề mặt luống sạch cỏ và thông thoáng giúp rễ hô hấp tốt, dinh dưỡng không bị “cướp”.
- Xới phá váng: Sau mưa hoặc sau mỗi lần tưới đẫm, xới nhẹ mặt luống để đất tơi, hạn chế đóng váng.
- Vun gốc: Kết hợp đợt bón thúc 1–2 để cố định cây, kích thích rễ tơ.
- Phủ gốc: Rơm rạ, trấu, hoặc màng phủ giữ ẩm – hạn cỏ – giảm bắn đất vào bẹ lá (giảm nguy cơ thối nhũn).
Phòng trừ sâu bệnh cho su hào
Vườn su hào thường có sâu tơ, sâu xanh, bọ nhảy…Bà con nhớ thăm vườn thường xuyên để phát hiện sâu non kịp thời để phòng và chữa bệnh.
- Sâu tơ, sâu xanh: Ăn lá non, tạo lỗ thủng; dùng bẫy dính vàng, bẫy pheromone; ưu tiên chế phẩm sinh học (Bt, nấm xanh, nấm trắng), luân phiên hoạt chất khi thật cần.
- Bọ nhảy: Chích lá tạo lỗ li ti; phủ lưới ngay giai đoạn cây con, giữ ẩm mặt luống để bọ ít hoạt động; dùng bẫy dính.
- Rệp muội: Tập trung ở mặt dưới lá, truyền virus; rửa trôi bằng nước, phun dầu khoáng hoặc dịch chiết neem đúng liều.
- Bệnh thối nhũn (vi khuẩn): Lá bẹ nhũn nước, có mùi hôi; tránh tưới phun lên tán lúc chiều tối, nhổ bỏ cây bệnh, rắc vôi bột vùng bị hại, cải thiện thoát nước.
- Thối đen (vi khuẩn): Mép lá cháy đen dạng chữ V; vệ sinh tàn dư sau vụ, luân canh cây họ khác (không trồng liên tục cây họ Cải).
- Sương mai – phấn trắng: Đốm vàng mặt trên, mốc trắng mặt dưới; trồng thoáng, giảm ẩm độ buổi tối, luân phiên chế phẩm sinh học/copper khi cần.
- Sưng rễ (u sưng): Rễ phình, cây còi; nâng pH đất 6,5–6,8 bằng vôi, luân canh với lúa/cây họ đậu, vệ sinh đồng ruộng, tránh để luống đọng nước.
Phân bón lá tốt nhất cho su hào
Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại phân bón tốt dành cho su hào củ to nhanh, chắc thịt. Một trong số đó là phân bón lá TOP ONE và Bio Siêu to củ của công ty Bio Việt Nam.
Phân bón lá TOP ONE
Dùng từ giai đoạn mới trồng đến trước khi xuống củ để bật chồi – kích rễ và dày lá, tạo nền năng suất vững chắc.
- Thành phần: NPK 20-18-5; vi lượng Bo – Đồng – Kẽm.
- Công dụng nổi bật:
- Giúp bật chồi mạnh, kích rễ: Rễ tơ phát triển nhanh, cây hồi xanh sớm sau trồng.
- Ngọn mập, lá dày – xanh bền: Tăng diện tích quang hợp, “đổ nền” vật chất khô cho giai đoạn phình củ.
- Tăng năng suất: Bộ lá khỏe giúp chuyển hóa dinh dưỡng sang củ hiệu quả hơn.
- Liều dùng – cách phun (gợi ý):
- Pha 10–15 ml/bình 16 L (hoặc theo nhãn), phun ướt đều 2 mặt lá.
- Lịch phun: 7–10 ngày/lần; 2–3 lần trong 20–25 ngày đầu sau trồng.
- Lưu ý: Phun sáng sớm/chiều mát; có thể phối hợp Ca/Mg liều nhẹ để dày lá, hạn rỗng ruột.
Bio siêu to củ
Dùng khi cây bắt đầu chuyển pha để “đứng dây – xuống củ” nhanh, củ phình to – chắc – nặng ký và ít nứt thối.
- Thành phần: NPK 7-7-7, sức mạnh Bio Chitosan.
- Công dụng nổi bật:
- Đứng dây, xuống củ nhanh – phình củ mạnh: Hỗ trợ chuyển pha mượt, củ lớn nhanh và đồng đều.
- Nhiều tinh bột, chắc củ, nặng ký: Tăng tích lũy chất khô cho củ “đầy thịt” và săn chắc.
- Hạn chế nứt củ, thối củ: Bio Chitosan giúp “khóa” vết thương, tăng sức chống chịu và chất lượng vỏ củ.
- Liều dùng – cách phun (gợi ý):
- Pha 15–20 ml/bình 16 L (hoặc theo nhãn), phun đều tán lá và vùng cổ củ.
- Lịch phun: 7–10 ngày/lần, thực hiện 2–3 lần từ 30–35 ngày sau trồng đến trước thu hoạch 10–12 ngày.
- Lưu ý: Duy trì ẩm độ ổn định sau phun; tránh phun ngay trước mưa lớn để không rửa trôi.
Nắm vững kỹ thuật trồng và chăm sóc su hào, kết hợp phân bón lá TOP ONE và Bio Siêu To Củ, bà con sẽ có vụ su hào củ to – chắc – ít nứt thối. Canh tác đúng quy trình không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng, bán được giá cao hơn. Hãy áp dụng ngay hôm nay để vườn su hào của bạn luôn đồng đều, đẹp mã, thu hoạch bội thu.
