Giai đoạn lúa đẻ nhánh là thời điểm quan trọng bậc nhất trong toàn bộ quá trình sinh trưởng của cây lúa. Đây chính là thời kỳ cây hình thành số dảnh hữu hiệu – yếu tố trực tiếp quyết định đến số bông và năng suất cuối vụ. Tuy nhiên, trên thực tế, bà con nông dân thường gặp rất nhiều vấn đề chăm sóc lúa giai đoạn đẻ nhánh này.
Dưới đây là 5+ vấn đề thường gặp nhất từ khi gieo sạ đến khi lúa bước vào giai đoạn đẻ nhánh. Cùng với đó là chia sẻ của kỹ sư nông nghiệp Bio Việt Nam về giải pháp khắc phục hiệu quả để nâng cao năng suất vụ mùa.
Lúa đẻ nhánh yếu
Khi bước vào giai đoạn đẻ nhánh, nếu gặp bất kỳ yếu tố nào cản trở, cây sẽ đẻ nhánh yếu, làm giảm năng suất nghiêm trọng.
Biểu hiện của lúa đẻ nhánh yếu
- Lúa ra ít nhánh, nhánh yếu, nhỏ, thấp.
- Lá có màu nhợt nhạt, mềm, cây lùn và phát triển chậm.
- Tỷ lệ dảnh hữu hiệu thấp, không đồng đều giữa các khóm.
Nguyên nhân khiến lúa đẻ nhánh yếu
- Bón phân không cân đối, thiếu đạm, lân, kali trong giai đoạn 18–25 ngày sau sạ.
- Quản lý nước không hợp lý (ruộng quá khô hoặc ngập nước kéo dài).
- Đất chua, nghèo dinh dưỡng, bị bạc màu hoặc thiếu oxy.
- Mật độ gieo sạ quá dày khiến cây cạnh tranh ánh sáng và dinh dưỡng.
- Sâu bệnh hại làm cây yếu, không đủ sức đẻ nhánh.
Giải pháp khắc phục lúa giai đoạn đẻ nhánh bị kém
- Duy trì mực nước ruộng 3–5cm trong giai đoạn đẻ nhánh.
- Bón thúc đúng thời điểm: 18–22 NSS, dùng NPK cân đối hoặc phân bón lá có đạm – lân – kali.
- Bổ sung phân bón lá chứa vi lượng: Canxi, Bo, Mg, Zn giúp lá xanh, chồi khỏe.
- Gieo sạ mật độ hợp lý: 100–120kg giống/ha.
- Sử dụng sản phẩm hỗ trợ đẻ nhánh như Bio Siêu Đẻ Nhánh để kích rễ – tăng số dảnh hữu hiệu.
Lúa giai đoạn đẻ nhánh bị ngộ độc hữu cơ – phèn
Một trong những nguyên nhân phổ biến làm cây lúa kém phát triển trong giai đoạn đẻ nhánh là hiện tượng ngộ độc hữu cơ và đất bị nhiễm phèn.
Biểu hiện của lúa bị ngộ độc hữu cơ
- Rễ chuyển màu đen, ngắn, không phát triển.
- Lá vàng từ gốc lên ngọn, cây kém phát triển, không đẻ nhánh hoặc đẻ rất ít.
- Có mùi hôi từ ruộng (do khí độc H2S, CH4)
Nguyên nhân khiến lúa bị ngộ độc hữu cơ
- Gieo sạ trên đất có nhiều rơm rạ chưa phân hủy.
- Đất phèn chưa được xử lý trước khi xuống giống.
- Mực nước ruộng quá cao, đất bị yếm khí, không thoát được khí độc.
Giải pháp khắc phục lúa bị ngộ độc hữu cơ
- Tháo cạn nước ruộng, phơi đất 1–2 ngày cho khí độc thoát ra ngoài.
- Sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý rơm rạ – hữu cơ trong đất trước gieo sạ.
- Kết hợp bón vôi nông nghiệp 300–500kg/ha để hạ phèn – cải tạo đất.
- Sau khi cây phục hồi, tiến hành bón thúc lại bằng NPK hoặc phân hữu cơ sinh học để hỗ trợ cây ra rễ mới, phục hồi nhanh.
Không phòng sâu bệnh kịp thời
Sâu bệnh tấn công trong giai đoạn đẻ nhánh có thể làm giảm nghiêm trọng khả năng đẻ nhánh của cây lúa. Việc phát hiện và phòng trừ kịp thời là điều kiện tiên quyết giúp cây giữ được sức sinh trưởng.
Sâu cuốn lá nhỏ
Sâu cuốn lá nhỏ thường xuyên xuất hiện trong giai đoạn lúa từ lúc đẻ nhánh đến khi đứng cái làm đòng. Nếu không xử lý kịp thời sẽ khiến lúa bị sâu bệnh, đề kháng kém, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng.
Biểu hiện lúa bị sâu bệnh hại
- Lá non bị cuốn lại, màu nâu vàng, cây yếu, giảm khả năng quang hợp.
- Lúa đẻ kém, lá xoăn, thân mềm, dễ ngã.
XEM THÊM:
Nguyên nhân
- Sâu xuất hiện sớm từ 14–25 ngày sau sạ, phát triển mạnh khi nhiệt độ cao và ruộng nhiều đạm.
- Không phun thuốc đúng thời điểm, để sâu gây hại hàng loạt.
Giải pháp phòng trừ
- Thăm đồng thường xuyên để phát hiện sớm ổ trứng.
- Phun thuốc đặc trị chứa Emamectin benzoate hoặc Chlorantraniliprole.
- Kết hợp bón phân cân đối, hạn chế dư đạm.
Sâu đục thân
Ngoài sâu cuốn lá thì sâu đục thân cũng ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lúa. Những thân lúa bị sâu đục thân cắn phá, đục rỗng.
Biểu hiện
- Cây bị héo từng dảnh, xuất hiện màu trắng khô như rơm (hiện tượng bông bạc).
- Khi nhổ cây thấy thân bị đục rỗng ruột.
Nguyên nhân
- Gieo sạ không né rầy, sâu phát triển theo thời tiết nóng ẩm.
Giải pháp hữu hiệu
- Sử dụng bẫy đèn, kiểm tra ổ trứng để phun thuốc đúng thời điểm.
- Dùng thuốc chứa Cartap, Fipronil, hoặc Abamectin.
- Không để lúa quá rậm rạp, tạo thông thoáng cho ruộng lúa.
Rầy nâu, muỗi hành
Rầy nâu, muỗi hành cũng là một trong những nỗi lo lắng của bà con khi chăm sóc lúa giai đoạn đẻ nhánh.
Biểu hiện
- Rầy nâu: cây lúa bị chích hút nhựa, vàng lá, cháy rìa.
- Muỗi hành: cây không ra lá, bẹ lá rỗng như ống hành.
Nguyên nhân
- Mật độ gieo sạ dày, ruộng ẩm, không quản lý tốt nước và phân bón.
- Không phun thuốc kịp thời.
Giải pháp hữu hiệu
- Gieo sạ né rầy, không sạ trùng thời điểm rầy di trú.
- Sử dụng thuốc chứa Thiamethoxam, Dinotefuran để đặc trị rầy nâu.
- Giữ mực nước ổn định, tạo điều kiện cho cây phục hồi.
Thiếu nước hoặc ngập úng kéo dài
Cây lúa cần môi trường ẩm đều nhưng không được ngập úng hay quá khô. Việc thiếu nước hay úng kéo dài đều ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng phát triển rễ, hấp thu dinh dưỡng và đẻ nhánh của cây.
Biểu hiện
- Lúa chậm phát triển, lá vàng nhạt hoặc úa đỏ.
- Rễ không phát triển, ngắn và chuyển màu đen.
- Dảnh kém, cây thấp, lá không vươn đứng.
Nguyên nhân chính
- Không điều tiết nước hợp lý, để ruộng khô nứt hoặc ngập úng lâu.
- Hệ thống mương máng kém hiệu quả.
Giải pháp hữu hiệu
- Duy trì mực nước từ 3–5cm trong suốt giai đoạn đẻ nhánh.
- Rút cạn nước định kỳ 1–2 ngày để rễ “hô hấp”, sau đó cấp nước lại.
- Nạo vét mương, tạo rãnh thoát nước tốt để tránh úng khi mưa lớn.
Không bổ sung phân bón lá
Giai đoạn đẻ nhánh là lúc cây cần dinh dưỡng nhanh để phát triển mạnh. Nếu chỉ bón gốc mà không bổ sung qua lá, cây dễ thiếu vi lượng cần thiết, dẫn đến chậm lớn, đẻ nhánh ít.
Biểu hiện
- Lá non nhạt màu, cây phát triển chậm.
- Cây yếu, chồi nhỏ, dảnh kém phát triển.
Nguyên nhân chính
- Dùng phân bón gốc nhưng thiếu vi lượng cần thiết cho quá trình quang hợp và phát triển mô tế bào.
- Cây đang trong giai đoạn cần dinh dưỡng nhanh nhưng chưa được cung cấp kịp thời.
Giải pháp hữu hiệu
- Bổ sung phân bón lá có chứa: Humic, Fulvic, Bo, Zn, Mg, Mn…
- Phun đều lên lá vào sáng sớm hoặc chiều mát, lặp lại sau 7 ngày nếu cần.
- Kết hợp với các dòng sản phẩm chuyên dùng cho giai đoạn đẻ nhánh như Bio Siêu Đẻ Nhánh để tăng hiệu quả nhanh chóng.
Bộ đôi siêu phẩm cho lúa giai đoạn đẻ nhánh hữu hiệu
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều dòng phân bón lá và dòng thuốc trừ sâu sinh học thế hệ mới được tin dùng. Một trong những sản phẩm đó là bộ đôi siêu phẩm: Bio Siêu đẻ nhánh và Bio Siêu sâu của công ty Bio Việt Nam.
Bio Siêu Đẻ Nhánh
Bio siêu đẻ nhánh thích hợp dùng cho lúa từ từ 7 đến 30 ngày sau sạ giai đoạn đẻ nhánh giúp thân – lá – rễ phát triển hữu hiệu.
Thành phần chính của Bio Siêu đẻ nhánh
- Lân: Giúp phát triển rễ, thúc đẩy đẻ nhánh
- Kali: Tăng cường cứng cây, dày lá
- Axit Fulvic & Humic: Cải tạo đất, kích thích hấp thu dưỡng chất
- Fe (Sắt), Zn (Kẽm): Tăng cường miễn dịch cây, chống nghẹt rễ
- Độ pH ~ 6: Phù hợp với môi trường đất trung tính, hạn chế phèn
Công dụng nổi bật của Bio siêu đẻ nhánh
- Nở bụi nhanh, cây sinh trưởng đều, khỏe
- Đứng lá – mập thân, tối ưu diện tích quang hợp
- Cứng cây – tăng nhánh hữu hiệu giúp tăng mật độ bông hữu ích
- Kích thích phát triển rễ mạnh, hạn chế nghẹt rễ – vàng lá
- Kháng phèn – chống thối rễ, cải thiện môi trường đất xấu
Bio Siêu Sâu – diệt sạch mọi loại sâu
Bio siêu sâu với khả năng lưu dẫn mạnh giúp diệt sạch mọi loại sâu phổ biến trên lúa. Tác dụng nhanh, hiệu quả kéo dài
Thành phần chính của Bio Siêu sâu
- Carbonsulfan (200g/lít): Hoạt chất diệt sâu phổ rộng, lưu dẫn mạnh
- Phụ gia sinh học (800g/lít): Giúp thấm sâu, kéo dài hiệu lực
Công dụng vượt trội
- Lưu dẫn mạnh – diệt sâu tận gốc, kể cả nơi sâu ẩn nấp sâu trong thân lá
- Diệt sạch các loại sâu đục thân, cuốn lá, bọ trĩ, rầy nâu, rệp sáp,…
- Diệt trứng sâu – ấu trùng từ giai đoạn sớm, ngăn ngừa lây lan dịch hại
- Hạn chế số lần phun – tiết kiệm chi phí, hiệu quả lâu dài
Bà con cần tư vấn chi tiết về sản phẩm và đặt hàng. Mời liên hệ HOTLINE của Bio Việt Nam: 087 633 8197. Kỹ sư nông nghiệp của Bio sẽ hỗ trợ bà con MIỄN PHÍ 24/07.
Lúa giai đoạn đẻ nhánh là “cửa sổ vàng” quyết định năng suất cả vụ. Nếu bà con kịp thời phát hiện và xử lý đúng những vấn đề thường gặp như: lúa đẻ kém, ngộ độc hữu cơ, sâu bệnh, thiếu nước hay thiếu phân bón lá… thì cây lúa sẽ phát triển khỏe, cho nhiều dảnh hữu hiệu và đạt năng suất cao.
Chúc bà con áp dụng hiệu quả, canh tác thành công và có vụ mùa bội thu!
